RAJAC


Nadomak Negotina, na kraju lavirinta dugih, strmih i vijugavih puteva koji su tipični za ovaj kraj, nalazi se selo Rajac. Rajac je okružen bujnom vegetacijom koja podseća neku na tropsku šumu, ali i visokim vrhovima koji posetiocu pružaju priliku da vidi lepotu ovog živopisnog kraja. Ne postoji drugi način da se poseti Rajac, nego putovanjem raznim stazama i putevima, kroz brojna sela, truckajući se i uživati u neizvesnosti kako će izgledati pejzaž iza sledeće krivine. Putokazi ka selu često su ukrašeni dodatnim natpisima koje su meštani ostavili kao smernice putnicima što je jedna od dobrih strana samoorganizacije i autonomnosti ljudi iz ovog kraja.

U dnu sela teče reka Timok, čije zelene nijanse zaista vredi videti sa vrha nekog od okolnih brda.Meštani ovde pecaju, kupaju se na plaži, peku roštilj i koriste ovu prelepu reku kao lokaciju za okupljanje i zajedničku zabavu. U ovom kraju postoji izreka da u Rajcu ima dva sela, jedno u kome zive ljudi, a drugo u kome zivi vino. Vino živi u pimnicama, kućama koje su stare vekovima i koje su sazidane od posebnog kamena iz doba Jure, i čiji način gradnje i istorija spadaju u kulturnu baštinu ovog kraja. Nekada je u Rajcu bilo 316 pimnica, a sada ih je oko 60-ak. U tom jedinstvenom kamenom gradu oduvek je živelo vino. Ono privlači brojne turiste, te su meštani naviknuti na došljake i posetioce. Vinski turizam je jedan od najvažnijih izvora prihoda u ovom kraju.

U rajačkim pimnicama možete degustirati ,kupiti vino i videti kako se ono proizvodi po tradicionalnim metodama, bez upotrebe električnih mašina, samo uz snagu sopstvenih ruku i veštinu koja je poznata starim majstorima ovog zanata. Ovde nije neobično da se uz dobra jela i izvanredno vino dočekuje zora i ispraća sunce. Vise o pimnicama, njihovoj istoriji i nameni možete saznati pod istoimenom rubrikom na našem sajtu.

Iznad pimnica, na 160- 250 metra nadmorske visine, nalaze se čuveni rajački vinogradi. Specifična klima ovog podneblja sa veoma toplim letima i hladnim zimama, pogoduje uzgajanju voćarskih kultura, a posebno vinogradarstvu po kome je ovaj kraj nadaleko čuven. Na kvalitet rajačkih i negotinskih vina najveći uticaj ima podneblje, a vina iz ovog kraja imaju jedinstven ukus i kao takva mogu se meriti sa najboljim evropskim vinima. Posetioci mogu šetati vinogradarskim stazama, razgledati vinograde i učestovati u berbi grožđa. Turističku ponudu upotpunjuje manifestacija “Sveti Trifun”, koja se održava 14. februara. Na dan Svetog Trifuna - zaštitnika vinogradara - u Rajcu su već vekovima svi poslovi počinjali osveštavanjem i rezanjem vinograda.

Rajac


ISTOČNA SRBIJA


Idući kroz istočnu Srbiju imaćete osećaj da putujete kroz vreme. Kuda god da krenete – od moćnog Đerdapa do predivnih sela oko Bujanovačkog jezera – čeka vas neka od zanimljivosti. Više nego bilo gde u Srbiji, ovde se mešaju stvarnost i legenda. Velike reke su svojim tokovima uvek određivale živote ljudi. Prirodne terase kraj Dunava, kao i plodna i zdrava zemlja, uslovili su da se uz njegove obale nastanjuju zajednice koje se bave ribolovom, sade voćnjake - i posebno vinograde.

Priča o ovom delu Srbije počinje jako davno sa Lepenskim virom gde su praistorijski ljudi sagradili svoje domove. A upravo su arheološka nalazišta Istočne Srbije poput ovog, najznačajnija nalazišta u našoj zemlji - Lepenski vir, Trajanova tabla i Trajanov most, Diana, Felix Romuliana, Viminacijum, Soko grad, Fetislam. U doba Rimljana, Viminacium je bio glavni grad provincije Gornje Mezije od 2. do 4. veka, a Felix Romuliana (danas pod zaštitom UNESCO) bila je rezidencija rimskog cara Galerija. Duž Dunava je prolazio Trajanov put, a ovaj rimski car je izgradio i kameni most preko Dunava, čiji se ostaci kao i Trajanova tabla nalaze kod Kladova. Na teritoriji današnje Srbije rođeno je ili živelo čak 17 rimskih careva. Među njima je bio i slavni car Konstantin.

Rimljani su na ovim prostorima otkrili i bogatstvo izvora mineralnih voda pa su počeli sa gradnjom bazena, bunara i lečilišta za svoje legionare. Lekoviti izvori i lekovite trave, zajedno sa prirodom koja ih okružuje omogućili su lečenje bolesnima pa su tako nastale Soko Banja (uz Vrnjačku banju, najveća banja u Srbiji), kao i manja banja Ždrelo. Iz srednjovekovnog perioda na Dunavu ostale su tvrđave Ram, Smederevska tvrđava (u XV veku prestonica Srbije), Golubačka (na samom ulazu u Đerdap) i Fetislam. Nalaziša sa iskopina Timacum Minus u neposrednoj blizini Knjaževca ukazuju da je vinogradarstvo ovog kraja negovano i u doba Rimljana. Na ovom lokalitetu iskopan je kip Dionisa, boga vina u starom Rimu, dok je u zapisima antičkih pisaca iz 3. i 4. veka knjaževački kraj opisan kao vinogroje.

Lepenski Vir je sedište jedne od najznačajnijih praistorijskih kultura. Tu su i svedočanstva vezana za boravak Rimljana na ovim prostorima: Trajanova tabla i ostaci Trajanovog mosta, Viminacijum kod Kostolca, palata Feliks Romulijana kod Zaječara. U srednji vek uvešće vas tvrđava Golubac, a u vreme Osmanlija tvrđava Fetislam.

Mistika istočne Srbije privlači posetioce, naročito u jesen, jer je ovaj kraj poznat po dobrom vinu, kulturnim i istorijskim znamenitostima i prirodnim lepotama. A sve to začinjeno mistikom vlaške magije, legendama, neobičnim običajima poput ispiranja zlata u Peku i kičastim kućama stanovnika koji su se u drugoj polovini prošlog veka iselili u zapadnu Evropu u potrazi za boljim životom čine ovaj kraj jedinstvenim u Srbiji.

Teško je reći da li je istočna Srbija bogatija kulturno-istorijskim spomenicima ili prirodnim lepotama. Pečat ovom kraju daje reka Dunav sa Đerdapskom klisurom, jednom od najlepših u Evropi. Pećine otvorene za turističke posete, Srebrno jezero za vrele letnje dane i naravno još uvek neotkriven biser - kanjon reke Vratne - upotpunjuju riznicu prirodnih lepota.

Da vam bude udobno koliko i zanimljivo, pobrinuće se mnogobrojna seoska domaćinstva u blizini Donjeg Milanovca, Kladova, Golupca, Majdanpeka i Negotina koja se bave seoskim turizmom.

Istočna Srbija pažljivo čuva svoje vekovno nasleđe, netaknutu prirodu, planine, običaje i ljude.

Felix Romuliana


PIMNICE


Rimljani su počeli sa uzgojem vinove loze, ali tek u XVIII veku na brdima iznad reke Timok počinju se graditi jedinstvena naselja za čuvanje vina - kako bi ovo božansko piće bilo bliže bogovima. Pimnice, posebna sela za čuvanje vina, arhitektonski su izrazito interesantna. Zidane su od kamena, a neke od njih i dan danas su veoma dobro očuvane.

Na krajnjem istoku Srbije, dvadesetak kilometara južno od Negotina, nadomak srpko-bugarske granice, nalaze se i nadaleko čuvene Rajačke Pimnice. Na području Negotinske krajine, poznate po bogatim vinogradima iz drevnih rimskih vremena, seosko stanovništvo je, vekovima se baveći vinogradarstvom, osnivalo posebna naselja u blizini svojih stalnih prebivališta. Naselja su dobila naziv pivnice ili pimnice, kako vinske podrume naziva lokalno stanovništvo u negotinskom kraju.

Evropsko vinogradarstvo je krajem 19. veka zapalo u veliku krizu, kada je iz Amerike stigao parazit po imenu filoksera, sićušna uš koja uništava vinovu lozu. Kada je 1870-ih godina u zapadnoj Evropi ova bolest izazvala nestašicu vina, došlo je do procvata vinogradarstva u Negotinskoj krajini, u kojoj se zbog peskovito-krševite strukture tla filoksera nije mogla širiti. Tada je negotinsko vino počelo da se širom Austrougarskog carstva, ali i u Francusku, Englesku i Rusiju. Vino se iz Negotinske krajine prevozilo brodovima koji su plovili Dunavom. Negotinska krajina je krajem 19. veka imala najveću površinu pod vinogradima u čitavoj Srbiji.

Vinski podrumi su korišćeni za proizvodnju vina i rakije od blagorodnog negotinskog grožđa, kao i mesto za čuvanje gotovih napitaka, jer se oduvek verovalo da kvalitetno vino mora imati mir i tišinu. Rajačke Pimnice, u svetu jedinstveni kulturno-istorijski spomenik, je podignut u čast vinu i vinovoj lozi. Rajačke pimnice predstavljaju skup vinskih podruma, koji pripadaju selu Rajac, smeštenom 2 km zapadno od sela, na vrhu Belog Brega okruženog vinogradima i vinogorjem.

Celina vinskih podruma Rajačkih pimnica je gusto grupisana u spontanom nizu koji prati izgled i konfiguraciju terena. Nizovi kamenih vinskih podruma nejednake veličine, u prizemlju ili sa dva sprata, ali istovetnog oblika i ukopane u zemlju, čine krivudave uličice Rajačkih pimnica. Monumentalni tajanstveni grad vina. Rajačke Pimnice čini 270 rustičnih kamenih zdanja (od preko 300 koliko ih je nekada bilo) starih više od dva veka, centralna fontana i trg posvećenim Svetom Trifunu. Uzane ulice vode do sledećeg reda kamenih vinskih podruma, nastalih na ovom mestu po volji majke prirode i namenjenih proizvodnji, čuvanju i nezi prirodnih rajačkih vina. Posebno su dragocena crna vina, proizvedena sa ljubavlju i brigom domaćina iz Rajca, od grožđa blagorodnog rajačkog vinogorja.

Pimnice


PRIRODA


Od prirodnih lepota istočne Srbije, neizostavno treba obratiti pažnju na fascinantne Vratnjanske kapije (s lovnim rezervatom u kojem se gaje jelen lopatar, muflon i divlja svinja), Mokranjske stene i Rajsku pećinu. Vodopad na Mokranjskim stenama omiljeno je izletište. Vodopad je visok desetak metara, a u podnožju je erozijom formirano jezero koje se leti koristi kao kupalište.

Reka Vratna, koja se uliva u Dunav, stvorila je u svom slivu dolinu sa klisurama i kanjonskim delovima sa prerastima - lučnim kamenim mostovima koji natkriljuju reku. Ima ih tri, zovu se Vratnjanske kapije i nezaobilazna su turistička destinacija.

Rajska pećina je poznata kao prerast Zamne. Pećina u dolini reke Zamne zapravo je grandiozni podzemni tunel kojim teče istoimena reka. Jedinstven je oblik podzemne kraške morfologije istočne Srbije, specifične početne faze evolucije tunelske pećine u prerast, i zbog toga ima izrazit naučni značaj.

Đerdapska klisura – Gvozdena vrata, Lepenski vir, Gamzigrad, Soko Banja, Srebrno jezero, Feliks Romulijana, Rajačke Pimnice iz 18. veka naselja za proizvodnju vina, selo Rajac, Kanjon reke Jerme, Vlasine, Pčinjska reka, manastiri Manasija i Ravanica sa Resavskom pećinom – sve su to manje ili više poznate tajne ovog regiona koje svakako ne treba propustiti.

Poseban izazov predstavlja uspon na vrh planine Rtnja (vrh Šiljak na 1560 m nadmorske visine), sa koga seže pogled čak do ušća Save u Dunav. Rtanj je poznat i po endemskom bilju koje raste samo na ovoj planini i zakonom je zaštićeno, a od njih svakako je najpoznatiji Rtanjski čaj (Saturea montana).

Istočna Srbija je jedinstveni poligon za avanturistički i aktivni turizam, zahvaljujući izvrsnosti planinskih krajolika i njenih brojnih vodotokova u kojima se takođe nalaze brojne banje u kojima se možete opustiti i uživati u lepoti netaknute prirode.

Tupižnica


GASTRONOMIJA


Istočna Srbija nudi jedinstveni spoj neoskrnavljene prirode, vekovnog kuturnog središta i centra gastronomske baštine dunavsko-staroplaninske regije. Malo istražena timočka kuhinja, navike i običaji vezani za pripremanje hrane, ritualno ponašanje za trpezom i drevni recepti prenošeni sa kolena na koleno izazivaju sve veću pažnju ljubitelja prirode, istorije, zdrave hrane i pića.

Istočna Srbija konačno se etablira kao pravi kulturni fenomen i gastronomski RAJ.

Mistika okruženja, zdrava i veoma kvalitetna pijaća voda i vekovima korišćeni termalni izvori, u spoju sa starim receptima tradicionalne vlaške, torlačke i staroplaninske kuhinje, čine okosnicu prirodne gastronomske ponude koja intrigira sve veći broj Evropljana, ali i žitelja drugih kontinenata.

Istočna Srbija je stari vinarski kraj, još od antičkog doba. Timočka vina bila su i ostala poznata širom sveta. Spoj tradicije, kulture i kvaliteta ovog rajskog pića najbolje se vidi na primeru Rajačkih pimnica.

Stari recepti, začinjeni prirodnim, egzotičnim komponentama, koji se ljubomorno čuvaju i prenose sa kolena na koleno, ostavljaju bez daha svakog ko ih je probao -pastirske suve pite sa zeljem, koprivama i pečurkama; salata od maslačka i sremuša; prirodan sok staroplaninske borovnice; jagnjetina kuvana u mleku; sarma krčkana ceo dan na tihoj vatri ili sarmica od vinovog lista; janija od tri vrste mesa i varijeteti proje i kačamaka - od onog sa sirom, do onog sa čvarcima - specifično spravljeno prženo od desetak vrsta povrća koje se služi zajedno sa čuvenim vlaškim ili staroplaninskim sirom...

Ovaj niz delikatesa jednostavno nema kraja. Kao ni uživanje koje ćete osetiti kada u Istočnoj Srbiji sednete za trpezu. Kada ove specifične namirnice spojite sa duševnom hranom u vidu nedirnute prirode, folklora, i specifične kulture - stvarane na ovim prostorima od davnina, preko antičkih vremena isrednjeg veka do savremenih kulturnih dostignuća – dostići ćete nestvarni užitak za sva čula.

Paprika


TURIZAM


Mnogobrojne agencije organizuju vikend-putovanja, najčešće do Rajkove pećine, koja je izuzetan spomenik prirode. Uređenim pešačkim stazama unutar pećine dostupna su oba horizonta - i suvi i rečni. Ukrašeni su iskričavim belim pećinskim nakitom i zanimljivim travertinskim kadama najraznovrsnijih veličina, boja i oblika. U ovom kraju nalazi se i Ravništarka, hidrološki aktivna pećina poznata po potoku Ponorac koja predstavlja pravu atrakciju za speleologe.

Na ovom putovanju treba posetiti i manastir Gornjak, zadužbinu kneza Lazara iz 1379. godine. Jedan od najčešćih razloga putovanja u istočnu Srbiju jeste zlatonosna reka Pek. Turisti mogu da dožive nesvakidašnje i neponovljivo iskustvo - traženje, odnosno ispiranje čestica zlata pomoću tradicionalnih drvenih ispitaka.

Majdanpek je tipičan rudarski grad u kojem rudarstvo ima tradiciju dugu 7 vekova godina. Atrakcija je obilazak rudnika bakra, gde možete saznati sve o savremenim načinima dobijanja bakra i zlata. U centru Majdanpeka nalazi se Crkva Svetih apostola Petra i Pavla, koja se, zbog svoje arhitekture svrstava u neobične pravoslavne svetinje. Izgrađena je 1856. godine.

Čarolija istočne Srbije se tu ne završava, jer su Rogljevačke pimnice takođe jedna od najzanimljivijih atrakcija. Ipak, mnogo poznatije su Rajačke pimnice, koje se nalaze na pola puta između Negotina i Zaječara.

Izgradnja "kuća - vinskih podruma" u Rajačkim pimnicama započeta je u XVIII veku, u svrhu čuvanja vina u kamenim zdanjima - podrumima, gde se kasnije odvijala proizvodnja čuvenih vina s područja Negotinske Krajine. U skoro svakom od podruma Rajačkih pimnica mogu se probati raznovrsna vina ili posetiti izložbe ručnih radova i starih zanata.

Posetu ovom delu zemlje treba iskoristiti i za razgledanje mnogih istorijskih i kulturnih belega - kamene kapije u selu Vratna kod Negotina, manastira Bukovo, spomenika Hajduk Veljku Petroviću, rodne kuće Stevana Mokranjca... To su samo su neka od odredišta na ovom nesvakidašnjem putu.

Naravno, u svakom gradu istočne Srbije čekaju vas i specijaliteti tog podneblja. Ipak, najveća atrakcija ovog kraja smeštena je kod Zaječara - rimska carska palata Feliks Romulijana, koja se nalazi na listi zaštićene svetske baštine Uneska.

Stol


SMEŠTAJ


Vaša vozila možete slobodno parkirati ovde. Prijatan boravak želi vam Vinarija RAJ.


©2014 - Vinarija RAJ. Welcome and welcome back.

Vinarija RAJ d.o.o. 19 314 Rajac, Srbija         telefon: + 381 63 720 57 48